በቀላሉ የመሥሪያ ማገናኛዎች

ዜና

በአማራ ክልል የኦሮሚያ ዞን በሚገኘው የባቲ የጤና ጣቢያ የጤና ኤክስቴንሽን ሰራተኛ የሆነችው ዘቢባ ሰይድ መድሃኒቶችን ከመድሃኒት ቤት ለመውሰድ መጥታለች። መድሃኒት ቤቱ ተጨናንቋል።

ከኦሮሚያ ዞንና ከቅርበቱ አንጻር ከአፋር ክልል የሚመጡ ተገልጋዮች በጤና ጣቢያው ይገኛሉ። ይሄንን መሰል የጤና ጣቢያ በተለይ በገጠር አካባቢ ማግኘት አይቻልም።

ለዚህ ነው የኢትዮጵያ የጤና ጥበቃ ምንስቴር የጤና ኤክስቴንሽን ሰራተኞችን አሰልጥኖ ወደ ስራ ያሰማራው።

እንደ ዘቢባ መሰል ከ32ሽህ በላይ የጤና ኤክስቴንሽን ሰራተኞች በመላው ኢትዮጵያ ከወረዳ እስከ ጎጥ ድረስ ከማህበረሰቡ ጋር እየኖሩ ተላላፊ በሽታዎችን በመከላከል፤ አስቸኳይ የህክምና አገልግሎት በመስጠትና ከአቅማቸው በላይ የሆኑትን ጉዳዮች ወደ ክሊኒኮች፣ ጤና ጣቢያና ሆስፒታሎች መላክ ነው ስራቸው።

ይሄ ስልት የተዋጣለት እንደሆነ በባራክ ኦባማ አስተዳድር በጤና ጉዳዮች የዋይት ሃውስ የበጀት አማካሪ ዶክተር ዝክየል ኢማኑዌል የተናገሩት።

“እዚህ በአግባቡ እየሰሩና ለማህበረሰቡ አገልግሎት እየሰጡ ያሉ ነገሮችን አስተውያለሁ። በተለያዩ የጤና ኬላዎች ብዙ የጤና ኤክስቴንሽን ሰራተኞችን ተመልክቻለሁ። ይሄ በእውነቱ በኢትዮጵያ ከሚታዩ ትልቅ እመርታዎች አንዱ ነው። ውጤታማ ነው። ሀገሪቱ 32 ሽህ የጤና ኤክስቴንሽን ሰራተኞችን በአጭር ጊዜ አሰልጥና ወደ ገጠር ቀበሌዎች በመላክ የሚደነቅ ስራን ሲሰሩ ተመልክተናል። ማህበረሰቡን ያስተምራሉ፣ መሰረታዊ የጤና አገልግሎትም ይሰጣሉ። የወባ በሽትን በመከላከል ረገድና የቤተሰብ ምጣኔን በተመለከተ የተሰሩ ስራዎች በእጅጉ የሚደነቁ ናቸው” ብለዋል።

ዶክተር ዚክ ኢማኑዌል በጎበኟቸው የአመያና ዎንጭ ወረዳዎች ከአንደ አመት በፊት የወባ መከላከያ አጎበሮች ተከፋፍለው ነበር፣ የወባ በሽታ መለላከልና ህክምና አገልግሎትም በዚሁ አመት ተስፋፍቷል። ውጤቱ በወባ በሽታ የተጠቁት ሰዎች ቁጥር በ90 ከመቶ ቀንሷል፤ ከሁለት አይነት የወባ ተውሳኮች ማለት ከቫይቫክስና ፋልሲፋረም የሚሞቱ ሰዎችም ቁጥር በእጅጉ ቀንሷል።

“በግልጽ እንደሚታየው የአልጋ አጎበሮች ስርጭት፣ የማህበረሰቡ ግንዛቤ መጨመር፣ መድሃኒት መርጨት፣ ፈጣን የምርመራ አገልግሎቶች መስፋፋት ለተገኘው ውጤት ተጠቃሽ ናቸው። አስቀድሞ በሽታው ከታወቀና የመከላከያ መንገዶች ካሉ፤ የወባ በሽታን መቀነስ ይቻላል” ሲሉ ዶክተር ኢማኑዌል ተናግረዋል።

ሌላኛው በጤና ኤክስቴንሽን ሰራተኞች የተገኘው ለውጥ የወሊድ መቆጣጠርና የእናቶችና ህጻናት በእርግዝና ጊዜ፣ በወሊድና፣ ከወሊድ በኋላ የሚኖር የጤና ክትትል ነው።

ይሄንን ስራ ነው የኦባማ አስተዳድር የጤና አማካሪ የሆኑት ዶክተር ዚክ ኢማኑየል ያወደሱት።

“በጣም የሚያስመሰግንና የሚያኮራ ነው። ይሄ የሚያሳየው የተሟላ መርሃ ግብር ተቀርጾ በስራ ላይ ከዋለ የሚያስገርም ለውጥ እደሚያመጣ ነው።”

ዶክተር ኢማኑዌል ይህንን ይበሉ እንጂ በኢትዮጵያ የጤና አገልግሎት ጥራት ዙሪያ የሚያሳስቧቸው ነገሮች እንዳሉ ሳይጠቁሙ አላለፉም። ከጤና ጥበቃ ምኒስትር ዶ.ር. ቴድሮስ አድሃኖም ጋርም በተገናኙበት ወቅትም ይህንንኑ ማሳባቸውን ገልጸዋል።

“በሳምንቱ መጀመሪያ ከሚኒስትሩ ጋር ስንገናኝ ያለምንም ገደብ የማይሰራውንና ሊሻሻል የሚገባ የምለውን እንድነግራቸው አበረታተውኝ ነበር” ይላሉ የቀድሞው የዋይት ሀውስ ቺፍ ኦፍ ስታፍ ራም ኢማኑዌል ወንድም ዚክ ኢማኑዌል ።

“ያም ሆኖ በኢትዮጵያ የጤና አገልግሎት ከፍተኛ እንቅፋቶች ተጋርጠውበታል። የመጀመሪያው መሰረተ-ልማት ነው። ይሄንን ስል የጤና መሰረቶች=ማለት የጤና ጣቢያዎችና ሆስፒታሎች እንዲሁም ዶክተሮችና ነርሶች ብዛት ሳይሆን፤ ሌሎችንም ያካትታል። መንገዶች፣ የውሃ የመብራትና የመሳሰሉት አገልግሎቶች አለመኖር አሁንም ከፍተኛ ችግር ነው።”

ከዚህም በተጨማሪ በመላው ኢትዮጵያ የመከላከልና የመጀመሪያ ደረጃ ህክምናን ለማስፋፋት ከፍተኛ ጥረት ቢደረግም የጤና ዘርፉ አሁንም ቢሆን ከፍተኛ የጥራት ችግሮች ይታዩበታል ሲሉ ዚክ ኢማኑዌል ተናግረዋል።

ዶክተሮች፣ የጤና መኮንኖችና ነርሶች ቁጥር መጨመር እንዳለበትና ፤ ሀገር ለቀው በሚሄዱ ልምድ ባላቸው ሃኪሞች እግር ሌሎችን ለመተካት የተሻሉ ባለሙያዎችን ማሰልጠን እደሚሻ ተናግረዋል። ለሁሉም የዩናይትድ ስቴይትስ መንግስት ለኢትዮጵያ ከፍተኛ እገዛ እንደሚያደርግ ተናግረዋል።

“በዚች አገር ከፍተኛ መዋእለ-ንዋይ እያፈሰስን ነው። በየአመቱ ወደ 400 ሚሊዮን ዶላር የሚጠጋ ዶላር ለጤና እንሰጣለን። ይች አገር ቁልፍ አጋር ነች። ብዙዎቻችሁ አንደምታውቁት ባለፈው አመት ፕሬዝደንት ኦባማ የግሎባል ሄልዝ ኢኒሺየቲቭን መስርተዋል። የዚህ መርሃ-ግብር አንዱ አሰራር በጤና ዙሪያ ከፍተና ለውጥ ያመጣሉ ብለን ያሰብናቸውን ጥቂት አገሮች እንድንመርጥ ነው። ኢትዮጵያ በዚህ መርሃ ግብር ከተመረጡት ጥቂት አግሮች አንዷ ናት። ተጨማሪ ገንዘብና የቴክኒክ እገዛም ለማድረግ ተዘጋጅተናል። በዚህም ጠንካራ እመርታዎችን ለማግኘትና የጤና አገልግሎቱን ለማሻሻል ከመንግስቱ ጋር አብረን እንሰራለን።”

በጤና አገልግሎቱ ዙሪያ በወባ በሽታ፣ በኤች አይ ቪ ኤድስ፤ በእናቶችና ህጻናት ጤና ጥበቃ ዙሪያ የመረጃ ማሰባሰብ ስራዎች አሁን ካሉበት ዝቅተኛ ደረጃ እንዲሻሻሉም ዚክ ኢማኑዌል አሳስበዋል።

መሠረት ደፋር የዓለም አምስተኛዋ ምርጥ አትሌት ናት፡፡ ኢትዮጵያዊያን ሴት አትሌቶች በሕንድ ከአንደኛ እስከ ሰባተኛ ወጡ፡፡

ኬንያው ዴቪድ ሩዲሻ እና የክሮኤሽያዋ ተወላጅ ብላንካ ቭላሲች የዓመቱ የዓለም ምርጥ አትሌቶች ተባሉ። የሽልማቱ ሥነ ሥርዓት በተካሄደባት በሞናኮ ከተማ የተገኘውን ፍቅሩ ኪዳኔንና ዕጩ ተወዳዳሪዋን አትሌት መሠረት ደፋርንም የስፖርት ፕሮግራም አዘጋጅና አቅራቢው ሰሎሞን ክፍሌ አነጋግሯል።

በኒው ዴልሂ ሕንዱ ማራቶን ደግሞ በሴቶቹ የኢትዮጵያ አትሌቶች ከአንደኛ እስከ ሰባተኛ ተከታትለው በመግባት ታሪክ መሥራታቸውን ተሰምቷል። በወንዶቹም ድል ተቀዳጅተዋል ይላል ዘገባው።

*******

የ 21 ዓመቱ ሩዲሻ ዘንድሮ በ 800 ሜትር ሩጫ ውድድር ሁለቴ የዓለምን ክብረ ወሰን ሠብሯል። በመጀመሪያ በርሊን ላይ በሌላው ኬንያዊ በዊልሰን ኪፕኬተር ለ13 ዓመታት ተይዞ የቆየውን ሬከርድ በመስበር 1 ደቂቃ ከ41 ነጥብ 09 ሴኰንድ ገብቷል። ከአንድ ሣምንት በኋላ ሪየቲ ላይ 1 ደቂቃ ከ41 ነጥብ 01 ሴኰንድ በመጨረስ የራሱን ክብረ ወሰን አደሰ። በርቀቱም በ12 ውድድሮች አሸንፏል። በአፍሪቃም ሻምፒዮን ሲሆን በዚሁ ርቀት ክሮኤሽያ ስፕሊት ከተማ በተካሄደው አህጉራዊ ውድድር ቀድሞ በመግባት ዋንጫውን አንስቷል።

ብላንካ ቭላሲች ደግሞ ሁለት ሜትር ከ08 በመዝለል በታሪክ ሁለተኛዋ የከፍታ ዝላይ አትሌት ናት።

ለመጀመሪያ ጊዜም የአውሮፓ ሻምፒዮን ሆናለች። ከ14 ውድድሮች በ12ቱ አሸንፋለች።

በሴቶቹ ዘንድሮ ምርጥ የዓለም አትሌት ለመሆን ዓለምአቀፉ የአትሌቲክስ ፌዴሬሽኖች ማህበር በመጨረሻ ካቀረባቸው አሥር አትሌቶች ኢትዮጵያዊቷ መሠረት ደፋር አንዷ ነበረች። በዓለም ዙሪያ የሚገኙ ደጋፊዎቿ እንድትመረጥ ድምፅ ሰጥተዋታል፡፡ ዘመቻው ቀላል አልነበረም።

በሦስትና አምስት ሺህ ሜትር ሩጫ ውድድሮች ታዋቂዋ መሠረት ደፋር በኦሊምፒክና በዓለም ሻምፒዮና በአምስት ሺህ የወርቅ ሜዳልያ ተሸላሚ ናት።

በ2006 እና በ2007 በርቀቱ የዓለምን ሬከርድ እስከ 2008 ይዛ ከቆየች በኋላ የተነጠቀችው በገዛ አገሯ ልጅ በአትሌት ጥሩነሽ ዲባባ ነው።

በ2004 አቴንስ ኦሊምፒክ በ 5000 ሺህ ወርቅ፥

በ2007 ኦሳካ ጃፓን የዓለም ሻምፒዮና ውድድር በ 5000 ሺህ ወርቅ፥

በ2004 ቡዳፔሽት፥

በ2006 ማስክቫ፥

በ2008 ቫሌንሲያ፥

በ2010 ዶሃ - በአዳራሽ ውስጥ የዓለም ሻምፒዮና በ3000 ሺህ ሜትር በሁሉም የወርቅ ሜዳልያዎችን ሰብስባለች።

በ2006 ባምቡስ የአፍሪቃ ሻምፒዮና በ5000 ሺህ ወርቅ፥

በ2003 አቡጃ፣ ናይጄሪያና በ2007 አልጀርስ ላይ በተካሄዱ የመላ አፍሪካ ጨዋታዎች በ5000 ወርቅ............ ዝርዝሩ ብዙ በጣም ብዙ ነው በመሠረት ደፋር የሜዳልያ ቤተ መዘክር የተደረደረው የወርቅ፥ የብርና የነሐስ ሜዳልያ ስብስብ።

ዛሬ ጠዋት ፈረንሳይ ሀገር ሆቴል ክፍሏ ውስጥ እንዳለች በስልክ አግኝቻታለሁ።

እውቁ የስፖርት ጋዜጠኛና ደራሲ ፍቅሩ ኪዳኔ እንደሁ ጡረታም ወጥቶ ይህን ከመሰለው ዓለምአቀፍ መድረክ አይርቅም። እንደ ሁሌውም በክብር እንግድነት ተጋብዞ በሞንቴ ካርሎው የዓመቱ ምርጥ የዓለም አትሌት ሽልማት ሥነ ሥርዓት ላይ ተገኝቷል።

ወደ ሌላ አትሌቲክስ ስፖርት ዜና ስናልፍ ኒው ዴልሂ ሕንድ ከተማ ትላንት ዕሁድ በተካሄደው የሴቶቹ ግማሽ ማራቶን ሩጫ ውድድር በአትሌት አሰለፈች መርጊያ የተመራው ስኳድ - ከአንደኛ እስከ ሰባተኛ ተከታትሎ በመግባት ታሪክ ማስመዝገቡን እናገኛለን።

በ68 ደቂቃ ከ35 ሴኰንድ አንደኛ አሰለፈች መርጊያ፥ መሪማ መሐመድ ሁለተኛ፥ ውዴ ይመር ሦስተኛ፥ አበሩ ከበደ አራተኛ፥ አፀደ ባይሳ አምስተኛ፥ መስታወት ቱፋ ስድስተኛ፥ ፈይሴ ቦሩ ሰባተኛ። በእውነትም አስደናቂና አስደሳች ውጤት ነው።

በወንዶቹም ጥሩ ውጤት ተመዝግቧል።

ከአንደኛው ኬንያዊ ከጆፍሬይ ሙታዪ ቀጥሎ በሁለተኛና ሦስተኝነት ተከታትለው የገቡት ሌሊሣ ደሲሳ እና ያዕቆብ ያርሦ ናቸው።

ለዝርዝሩ ዘገባውን ያዳምጡ

ተጨማሪ ይጫኑ

XS
SM
MD
LG